Hatasını Saklayan Çocuğun Utanç Duygusunu Anlamak

Çocuk hata sonrası saklanıyor veya konuşmak istemiyorsa tepkinin altında utanç bulunabilir. Sorumlulukla aşağılamayı ayıran bir yaklaşım geliştirin.

Saklamanın tek nedenini varsaymamak

Kırılan bir eşyayı gizlemek veya kötü bir notu söylememek yetişkinin güvenini zorlayabilir. Ancak çocuğun neden sakladığını bilmeden karakterine ilişkin hüküm vermek açıklığı azaltabilir. Cezadan, alaydan veya sevginin azalmasından korkuyor olabilir; başka nedenler de mümkündür. Önce somut olayı sakin biçimde ele alın. “Sen yalancısın” yerine “Bunu bana söylemediğini fark ettim” demek davranışı kimlikten ayırır. Dürüstlüğün beklendiği bir ortamda, doğruyu söylediğinde nasıl karşılandığı da önemlidir ve yetişkinin tepkisi değerlendirilmelidir.

Sorumluluğu güvenli biçimde öğretmek

Bir zarar oluştuysa yaşına uygun bir onarım adımı düşünülebilir. Eşyayı güvenle toplamak, özür dilemek veya tekrarını önlemek için bir düzen kurmak buna örnektir. Onarımın amacı çocuğu küçük düşürmek değildir. Olayı akrabalara anlatmak ya da kardeşleriyle kıyaslamak utancı artırabilir. Çocuğun duygusunu dinlerken davranışın sonucunu da konuşabilirsiniz. “Korktuğunu anlıyorum; yine de ne olduğunu birlikte ele almamız gerekiyor” gibi bir ifade iki alanı bir arada tutabilir.

Yeniden paylaşmayı kolaylaştırmak

Daha sonra bir güçlüğü söylediğinde hemen ders vermek yerine açıklığını fark edin. Bu, her davranışın sonuçsuz kalacağı anlamına gelmez; ilişki içinde dürüst konuşmanın mümkün olduğunu gösterir. Yoğun utanç, kendini sürekli kötüleme veya belirgin geri çekilme sürüyorsa uygun destek alınabilir. Ebeveyn de hatasını kabul edip özür dilediğinde önemli bir model sunar. Ailede hata, kişinin bütün değerini kaybettiği bir olay olmaktan çıkarılıp öğrenme ve onarım alanına dönüştürülebilir.